สำหรับคนญี่ปุ่น “ปีใหม่” ไม่ใช่แค่วันหยุดยาว แต่เป็นช่วงเวลาสำคัญของการเริ่มต้นใหม่ หลายบ้านจะใช้เวลานี้อยู่กับครอบครัว ทบทวนปีที่ผ่านมา และตั้งใจเริ่มปีใหม่อย่างมีสติ บทความนี้ JAPANKURU เลยอยากชวนมาดูว่าคนญี่ปุ่นเขาทำอะไรกันบ้างในวันปีใหม่

กิจกรรมที่ทำในวันสิ้นปี

โอโซจิ(大掃除) ทำความสะอาดบ้านครั้งใหญ่

เริ่มจากทำความสะอาดบ้านกันก่อน ทุกวันสิ้นปีคนญี่ปุ่นจะทำความสะอาดบ้านครั้งใหญ่ เพื่อปัดกวาดสิ่งสกปรกและโชคร้าย พร้อมเตรียมรับสิ่งดี ๆ ที่จะเข้ามาในปีใหม่นี้

โทชิโคชิ โซบะ (年越しそば) โซบะส่งท้ายปี

คนญี่ปุ่นนิยมทานโซบะในคืนวันที่ 31 ธันวาคม ซึ่งเป็นธรรมเนียมสืบต่อมาอย่างยาวนานตั้งแต่ยุคสมัยเอโดะ เหตุผลที่ต้องเป็นโซบะก็เพราะเชื่อว่าจะทำให้มีอายุยืนยาวเหมือนเส้นโซบะ และเมื่อกัดเส้นโซบะก็เหมือนกับการตัดขาดจากความโชคร้ายด้วยเช่นกัน

รู้หรือไม่ว่า คนญี่ปุ่นจะทานโซบะให้เสร็จก่อนปีใหม่ ไม่ทานคาบเกี่ยวกับสองวัน เพราะอาจกลายเป็นโชคร้ายแทนโชคดีแทน😱 เพื่อน ๆ คนไหนที่มาเที่ยวญี่ปุ่นแล้วทานโซบะส่งท้ายปี ก็อย่าลืมทานให้หมดก่อนเที่ยงคืนนะ!

โจยะโนะคาเนะ(除夜の鐘) ระฆังส่งท้ายปี

ที่มาภาพ: edomono

นอกจากจะร่วมวงทานโซบะส่งท้ายปีแล้ว ยังมีอีกหนึ่งกิจกรรมที่คนญี่ปุ่นนิยมทำกันก็คือนั่งฟังระฆังส่งท้ายปี ในคืนวันสิ้นปี วัดต่าง ๆ ทั่วประเทศญี่ปุ่น จะตีระฆังทั้งหมด 108 ครั้งตั้งแต่ช่วงเที่ยงคืนเป็นต้นไป บางครอบครัวออกไปวัดเพื่อชมพิธีตรงหน้า หรือบางครอบครัวก็ชมถ่ายทอดสดจากหน้าจอ

ทำไมต้อง 108 ครั้ง? หมายถึงกิเลศ 108 ประการในจิตใจของมนุษย์เรา การตี 108 ครั้งจึงหมายถึงการขับไล่กิเลสเหล่านี้

ดูทีวีพิเศษช่วงปีใหม่ของญี่ปุ่น

ที่มาภาพ: goal

แม้หลายบ้านจะออกไปไหว้วัดหรือศาลเจ้าในช่วงปีใหม่ แต่ก็มีคนญี่ปุ่นจำนวนไม่น้อยที่เลือกอยู่บ้าน ใช้เวลากับครอบครัว และดูรายการทีวีพิเศษไปพร้อมกัน ซึ่งถือเป็นธรรมเนียมที่ทำกันมานาน

รายการที่แทบทุกบ้านต้องเปิดในคืนวันที่ 31 ธันวาคม คือ NHK โคฮาคุ อุตะกัสเซ็น (紅白歌合戦) รายการเพลงระดับชาติที่รวบรวมศิลปินชื่อดังของญี่ปุ่นมาแข่งขันร้องเพลง ออกอากาศยาวตั้งแต่ช่วงเย็นไปจนเกือบเที่ยงคืน เป็นเหมือนการนับถอยหลังเข้าสู่ปีใหม่ไปในตัว

กิจกรรมที่ทำในช่วงวันปีใหม่

ฮัตสึฮิโนเดะ (初日の出) ชมแสงแรกของปี

หากได้ชมแสงแรกของวันแรกของปีจะดีแค่ไหนกันนะ? ที่ญี่ปุ่น มีความเชื่อเล่าสืบต่อกันมาว่า เทพเจ้าปีใหม่ จะลงมาจากยอดเขาสูงพร้อมกับแสงแรกของปี ในวันปีใหม่ คนญี่ปุ่นหลายคนมักไปชมแสงแรงของปีตามจุดที่เห็นพระอาทิตย์ขึ้นได้อย่างชัดเจน เช่น ริมทะเล ขึ้นเขา หรือจุดชมวิวอื่น ๆ

ฮัตสึโมเดะ (初詣) ไปไหว้ศาลเจ้า–วัดครั้งแรกของปี

หลาย ๆ คนที่มาเที่ยวญี่ปุ่นช่วงปีใหม่ อาจสงสัยว่าญี่ปุ่นมีงานเคาท์ดาวน์ปลายปี จุดพลุแบบบ้านเราไหม ก็ต้องบอกเลยว่าน้อยมาก เพราะกิจกรรมอันดับหนึ่งของปีใหม่ญี่ปุ่นคือการไปไหว้ศาลเจ้าหรือวัดครั้งแรกของปีเพื่อขอพรนั่นเอง กิจกรรมนี้เริ่มตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ยาว ๆ ไปถึงวันที่ 7 มกราคม

โอเซจิเรียวริ (おせち料理) อาหารวันปีใหม่

โอเซจิเรียวริ อาหารมงคลที่คนญี่ปุ่นนิยมทานกันช่วงปีใหม่ เป็นการรวมอาหารจานเล็ก ๆ หลายอย่างที่มีความหมายดี　ที่มาของโอเซจิเรียวริเริ่มต้นจากความเชื่อที่ว่าสามวันแรกของปีใหม่ไม่ควรใช้เตาไฟ จึงทำเตรียมอาหารไว้ล่วงหน้า เป็นอาหารที่เก็บได้นานหลายวัน อย่างเช่น ถั่วดำ ลูกชิ้นปลาเส้น โกโบ ปลาย่าง กุ้ง ไปจนถึงของหมักดอง

ใครอยากรู้ความหมายของอาหารในโอเซจิเรียวริเพิ่มเติม สามารถอ่านได้ที่นี่เลย

และนี่ก็คือกิจกรรมที่คนญี่ปุ่นนิยมทำกันช่วงปีใหม่ ไม่ว่าจะเป็นการไปไหว้ศาลเจ้า เสี่ยงโอมิกุจิ กินอาหารปีใหม่ หรืออยู่บ้านดูทีวีพิเศษกับครอบครัว ทุกกิจกรรมล้วนสะท้อนให้เห็นว่าปีใหม่ของญี่ปุ่นคือช่วงเวลาแห่งการพักใจและเริ่มต้นใหม่อย่างเรียบง่าย ไม่จำเป็นต้องหวือหวา แต่เต็มไปด้วยความหมาย

ในโอกาสนี้ JAPANKURU ก็ขอสวัสดีปีใหม่ทุกคนไว้ด้วยนะคะ ขอให้เป็นปีที่ดีค่า🎍🎊